Obiekty UNESCO w Maroku: lista 9 miejsc
Maroko ma dziewięć obiektów na liście światowego dziedzictwa UNESCO, wszystkie kulturowe. Pierwszym była medyna Fezu, wpisana w 1981 roku, ostatnim Rabat, nowoczesna stolica i historyczne miasto, wpisany w 2012 roku. Na liście są cztery medyny, dwa miasta królewskie, ksar w górach, rzymskie ruiny i portugalska twierdza.
Lista obiektów UNESCO w Maroku
| Obiekt | Rok wpisu |
|---|---|
| Medyna Fezu | 1981 |
| Medyna Marrakeszu | 1985 |
| Ksar Ajt Bin Haddu (Aït Benhaddou) | 1987 |
| Historyczne miasto Meknes | 1996 |
| Stanowisko archeologiczne Volubilis | 1997 |
| Medyna Tetuanu | 1997 |
| Medyna Essaouiry (As-Sawiry) | 2001 |
| Portugalskie miasto Mazagan (Al-Dżadida) | 2004 |
| Rabat, nowoczesna stolica i historyczne miasto | 2012 |
Maroko zgłosiło też kilkanaście kolejnych miejsc na listę wstępną UNESCO, m.in. Mulaj Idris Zerhun, Tazę i meczet w Tinmal.
Medyna Fezu (1981)
Medyna Fezu była pierwszym marokańskim wpisem na listę. Fez założono pod koniec VIII wieku, a stare miasto Fes el-Bali zachowało średniowieczny, labiryntowy układ ulic. To jedna z największych na świecie stref miejskich bez ruchu samochodowego. Najważniejsze zabytki to meczet al-Karawijjin z IX wieku, mauzoleum Mulaja Idrisa II i medresa Bu Inania z XIV wieku.
Medyna Marrakeszu (1985)
Medyna Marrakeszu trafiła na listę w 1985 roku. Miasto założyli w XI wieku Almorawidzi, a jego symbolem jest minaret meczetu Kutubijja. Sercem medyny pozostaje plac Dżemaa el-Fna z grajkami, opowiadaczami i straganami z jedzeniem. W medynie leżą też grobowce Saadytów, medresa Ben Jusufa i rozległe suki.
Ksar Ajt Bin Haddu (1987)
Ksar Ajt Bin Haddu (Aït Benhaddou) w prowincji Warzazat to warowna wioska na zboczu wzgórza, na dawnym szlaku karawan między Saharą a Marrakeszem. UNESCO wpisało go jako wyjątkowy przykład architektury z ubitej ziemi i suszonej cegły. Ksar tworzą domy mieszkalne i kazby, meczet, plac, cmentarze oraz ufortyfikowany spichlerz (agadir) na szczycie wzgórza.
Ajt Bin Haddu zagrało w ponad 30 filmach i serialach, m.in. w „Lawrence’u z Arabii”, „Gladiatorze”, „Królestwie niebieskim” i „Grze o tron”.
Historyczne miasto Meknes (1996)
Meknes było stolicą Maroka za panowania sułtana Mulaja Ismaila na przełomie XVII i XVIII wieku. Władca otoczył miasto kilometrami murów z monumentalnymi bramami, wśród których najsłynniejsza jest Bab Mansur. Do najważniejszych zabytków należą mauzoleum Mulaja Ismaila, królewskie spichlerze i stajnie oraz zbiornik wodny Sahrij es-Swani. Więcej w przewodniku po Meknesie.
Stanowisko archeologiczne Volubilis (1997)
Volubilis to najlepiej zachowane rzymskie miasto w Maroku, kilka kilometrów od Mulaj Idris Zerhun, w okolicy Meknesu. W szczytowym okresie zajmowało ok. 42 hektary i otaczały je mury o długości 2,6 km. Do dziś przetrwały mozaiki w Domu Orfeusza, świątynia kapitolińska, bazylika i łuk triumfalny Karakalli z 217 roku. Pod koniec VIII wieku tuż za murami osiadł Idris I, założyciel dynastii Idrysydów.
Medyna Tetuanu (1997)
W tym samym roku co Volubilis na listę UNESCO wpisano medynę w Tetuanie, na północy Maroka, w pobliżu Morza Śródziemnego. Miasto odbudowali pod koniec XV wieku uchodźcy z Andaluzji, co widać w architekturze białych domów i rzemiośle. Otoczona murami medyna jest niewielka i przejrzysta w porównaniu z Fezem czy Marrakeszem.
Medyna Essaouiry (2001)
Essaouirę, dawny Mogador, założył w latach 60. XVIII wieku sułtan Muhammad III. Plan miasta zaprojektował francuski inżynier Théodore Cornut, dlatego medyna ma regularne, proste ulice. W XVIII i XIX wieku był to najważniejszy port handlowy Maroka. Dziś przyciągają tu fortyfikacje portu (Skala), port rybacki z niebieskimi łodziami i dawna dzielnica żydowska. Więcej w artykule o As-Sawirze.
Portugalskie miasto Mazagan – Al-Dżadida (2004)
Mazagan, dziś Al-Dżadida (El Jadida), to twierdza zbudowana przez Portugalczyków. Pierwszą cytadelę wznieśli w 1514 roku, a w 1541 roku rozbudowali ją do obecnych murów. Portugalczycy opuścili miasto w 1769 roku jako ostatnią posiadłość w Maroku. Najsłynniejszym zabytkiem jest portugalska cysterna z gotyckim sklepieniem w stylu manuelińskim. Warto zobaczyć także kościół Wniebowzięcia NMP.
Rabat, nowoczesna stolica i historyczne miasto (2012)
Najnowszy marokański wpis obejmuje stolicę kraju. UNESCO doceniło w Rabacie połączenie zabytków z różnych epok z miastem zbudowanym w XX wieku. Najstarszą częścią Rabatu jest kasba Udajów z XII wieku. Do najważniejszych zabytków należą też niedokończony minaret, czyli wieża Hassana z końca XII wieku, oraz Szalla, marynidzka nekropolia z XIII–XIV wieku.
Najczęściej zadawane pytania
Ile obiektów UNESCO ma Maroko?
Maroko ma dziewięć obiektów na liście światowego dziedzictwa UNESCO, wszystkie w kategorii kulturowej. Są to medyny Fezu, Marrakeszu, Tetuanu i Essaouiry, ksar Ajt Bin Haddu, Meknes, Volubilis, Mazagan (Al-Dżadida) i Rabat. Ostatni wpis, Rabat, pochodzi z 2012 roku. Kilkanaście kolejnych miejsc czeka na liście wstępnej.
Który obiekt UNESCO w Maroku jest najstarszy?
Najwcześniej, w 1981 roku, wpisano medynę Fezu. Jeśli chodzi o wiek samych zabytków, najstarsze są ruiny rzymskiego Volubilis, które rozkwitało od I wieku n.e. Fez założono pod koniec VIII wieku, a meczet al-Karawijjin pochodzi z IX wieku.
Czy niematerialne dziedzictwo Maroka też jest na liście UNESCO?
Tak, ale to osobna lista. Na liście niematerialnego dziedzictwa kultury znajduje się m.in. przestrzeń kulturowa placu Dżemaa el-Fna w Marrakeszu. Nie należy jej mylić z listą światowego dziedzictwa, na której jest dziewięć marokańskich obiektów, w tym cała medyna Marrakeszu.
